Quán cà phê đông nghẹt khách vẫn có thể lỗ: 150 triệu doanh thu, chỉ còn 10 triệu lợi nhuận

Một quán cà phê lúc nào cũng đông khách có chắc đang kinh doanh hiệu quả? Video đầu tiên của kênh YouTube Tính Ra Mới Biết đặt câu hỏi về khoảng cách giữa doanh thu và lợi nhuận, qua một mô hình giả định có doanh thu 150 triệu đồng mỗi tháng nhưng chỉ còn 10 triệu đồng lợi nhuận vận hành.

Đông khách không đồng nghĩa với kinh doanh có lãi

“Bán cà phê lời lắm, một vốn lời năm sáu lần!” là quan niệm khá quen thuộc khi nhắc đến kinh doanh đồ uống. Nhìn vào giá một ly cà phê và chi phí nguyên liệu, nhiều người có thể cho rằng đây là ngành có biên lợi nhuận hấp dẫn. Tuy nhiên, giá bán trừ chi phí nguyên liệu mới chỉ phản ánh một phần bài toán.

Một quán cà phê còn phải chi trả tiền thuê mặt bằng, lương nhân viên, điện nước, chi phí vận hành, hao hụt nguyên liệu và nhiều khoản phát sinh khác. Đó cũng là vấn đề được đặt ra trong video “Quán cà phê đông nghẹt khách, sao vẫn có thể lỗ?” của kênh Tính Ra Mới Biết. Thay vì chỉ nhìn vào số lượng khách hay doanh thu, video dùng những con số giả định để minh họa cách chi phí ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh thực tế.

Doanh thu 150 triệu đồng, lợi nhuận vận hành chỉ còn 10 triệu

Trong tình huống được xây dựng, một quán cà phê đạt doanh thu khoảng 150 triệu đồng mỗi tháng. Đây là con số có thể tạo cảm giác tích cực khi nhìn từ bên ngoài. Tuy nhiên, sau khi tính các khoản chi phí vận hành trong mô hình, số tiền còn lại chỉ là 10 triệu đồng.

Điều này có nghĩa cứ 100 đồng doanh thu, quán chỉ giữ lại khoảng 6,7 đồng lợi nhuận vận hành theo giả định. Đáng chú ý, doanh thu 150 triệu đồng không có nghĩa chủ quán mang về 150 triệu đồng — phần lớn số tiền thu được phải dùng để duy trì hoạt động. Các con số trên không đại diện cho một quán cụ thể, mà để minh họa nguyên lý tài chính trong video.

Vì sao doanh thu tăng có thể khiến lợi nhuận tăng mạnh?

Một tình huống khác cho thấy khi doanh thu tăng từ 150 triệu lên 201 triệu đồng, lợi nhuận vận hành giả định có thể tăng từ 10 triệu lên 44 triệu đồng. Như vậy, doanh thu tăng 51 triệu nhưng lợi nhuận tăng tới 34 triệu. Điều này xảy ra khi doanh nghiệp đã có một số khoản chi phí tương đối cố định.

Chẳng hạn, tiền thuê mặt bằng không nhất thiết tăng theo mỗi ly cà phê bán thêm. Khi lượng bán tăng mà quán vẫn trong khả năng phục vụ hiện có, một phần doanh thu tăng thêm đóng góp đáng kể vào lợi nhuận. Tuy nhiên, không phải doanh thu cứ tăng là lợi nhuận tăng cùng tỷ lệ: nếu khách vượt khả năng phục vụ, quán có thể phải thuê thêm người, mở rộng thiết bị hoặc phát sinh chi phí mới. Vì vậy kết quả 44 triệu chỉ là kịch bản minh họa.

Giảm giá 10% có thể khiến quán chuyển từ lãi sang lỗ?

Giả sử quán đang có doanh thu 150 triệu và lợi nhuận vận hành 10 triệu. Nếu giảm giá bán 10% mà số lượng bán ra không tăng và chi phí giữ nguyên, doanh thu có thể giảm còn 135 triệu. Khi đó quán mất 15 triệu doanh thu, khiến kết quả chuyển từ lãi 10 triệu sang lỗ 5 triệu.

Bảng trên chỉ minh họa trường hợp lượng bán và chi phí không đổi. Thực tế, khuyến mãi có thể làm tăng số đơn, thay đổi cơ cấu sản phẩm hoặc phát sinh thêm chi phí marketing, nên hiệu quả phải đánh giá dựa trên dữ liệu cụ thể. Điểm quan trọng: giảm giá không tự động đồng nghĩa với tăng lợi nhuận, ngay cả khi thu hút thêm khách.

Những khoản chi phí dễ bị bỏ qua khi mở quán cà phê

Bên cạnh nguyên liệu pha chế, mô hình kinh doanh cà phê còn phải cân nhắc nhiều khoản khác. Tiền thuê mặt bằng có thể chiếm tỷ trọng đáng kể, nhất là ở vị trí đông người. Chi phí nhân sự không chỉ là lương cơ bản mà còn liên quan lịch làm việc, ca trực và các khoản lao động phù hợp.

Với quán bán qua ứng dụng giao đồ ăn, phí nền tảng và khuyến mãi có thể ảnh hưởng số tiền thực nhận mỗi đơn. Ngoài ra còn điện nước, bảo trì máy móc, vật tư tiêu hao, hao hụt nguyên liệu và đầu tư ban đầu. Chính sự kết hợp nhiều khoản chi khiến một quán đông khách vẫn có thể lợi nhuận thấp, thậm chí thua lỗ.

Đừng mở quán chỉ vì thấy quán khác đông khách

Video cũng đặt câu hỏi về một tâm lý phổ biến khi bắt đầu kinh doanh: thấy một mô hình đông khách và cho rằng thị trường còn nhiều cơ hội. Tuy nhiên, lượng khách tại một địa điểm không đại diện cho toàn bộ nhu cầu thị trường. Một quán thành công có thể nhờ vị trí thuận lợi, khách quen ổn định, thương hiệu đã dựng hoặc kiểm soát chi phí tốt; trong khi quán mới phải chịu chi phí đầu tư, tìm khách và vận hành khác biệt.

Trước khi mở quán, việc nghiên cứu nhóm khách mục tiêu, khả năng chi trả, đối thủ trong khu vực và chi phí thực tế giúp đánh giá mô hình thận trọng hơn. Quan trọng hơn, cần xác định doanh thu hòa vốn và số sản phẩm tối thiểu phải bán mỗi ngày để duy trì hoạt động.

“Tính Ra Mới Biết” kể chuyện kinh tế bằng những con số

Thay vì trình bày bằng công thức tài chính phức tạp, video dùng nhân vật hoạt hình Anh Tính dẫn người xem qua các tình huống giả định. Các con số được đưa vào ví dụ đời thường, từ doanh thu quán cà phê đến tác động của tăng lượng bán hay giảm giá. Đây là video đầu tiên của kênh, theo hướng giải thích những vấn đề tưởng quen thuộc bằng phép tính và góc nhìn thực tế.

Xem video: “Quán cà phê đông nghẹt khách, sao vẫn có thể lỗ?”

Thông điệp đáng suy nghĩ: một mô hình kinh doanh không thể đánh giá chỉ qua lượng khách hay số tiền thu về. Điều quan trọng là sau khi trừ chi phí, doanh nghiệp thực sự còn lại bao nhiêu. Với người đang cân nhắc mở quán, đây là lời nhắc nên bắt đầu từ bài toán tài chính và nghiên cứu thị trường, thay vì chỉ dựa vào cảm giác một ngành đang làm ăn tốt.

Lưu ý: toàn bộ con số tài chính trong bài là tình huống giả định theo nội dung video, nhằm giải thích nguyên lý kinh doanh. Chúng không phải kết quả của một quán cụ thể và không đại diện cho mức lợi nhuận chung của ngành.